Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for Tháng Một 5th, 2017

Gởi các sinh viên và học viên cao học của tôi.

Một số sinh viên và học viên thường hay thắc mắc tại sao tôi ít hướng dẫn luận văn. Việc này có nhiều lí do, nhưng có lẽ lí do chính là quan niệm của cá nhân tôi về hướng dẫn luận văn.

Tôi quan niệm hướng dẫn luận văn là một hoạt động khoa học tương ứng với lĩnh vực chuyên môn và khuynh hướng nghiên cứu của người thầy. Chuyên môn của tôi hiện nay thiên về nghiên cứu tiếp nhận văn học: lịch sử tiếp nhận văn học, tiếp nhận văn học và truyền thông đại chúng, ý thức hệ và tiếp nhận văn học, tiếp nhận văn học và các định chế xã hội, người đọc và các chiến lược đọc, tiếp nhận văn học và dạy học văn. Vì thế tôi chỉ nhận hướng dẫn các đề tài liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến lĩnh vực này.

Theo tôi, sinh viên năm cuối hoặc cao học, nếu đọc được tài liệu tiếng Anh, thì làm theo hướng miêu tả, khái quát, hệ thống hóa một công trình lí thuyết tiếp nhận tiếng Anh, và vận dụng nó vào một trường hợp Việt Nam. Tôi đã hướng dẫn cho một em đề tài theo dạng này: Lí thuyết tiếp nhận của Wolfgang Iser trong công trình Implied Reader (phân tích ba truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp). Trong tình hình Việt Nam hiện nay, việc đọc, giải thích và tổng kết một công trình lí thuyết là hữu ích và hợp lí. 

Hình thức khác phổ biến hơn là làm đề tài theo hướng nghiên cứu mà tôi đang quan tâm và các dự án mà tôi đang tiến hành. Điều này có ích cho sinh viên và học viên vì sẽ có điều kiện trao đổi thường xuyên và cập nhật kiến thức với người hướng dẫn.  Nếu học viên có khả năng phân tích tốt, đạt được kết quả nghiên cứu đáng tin cậy, tôi sẽ hân hạnh được mời các em cộng tác và đồng tác giả.

 

 

 

 

Advertisements

Read Full Post »

 

Thân gởi các em sinh viên học học phần Lí luận văn học của thầy,

Các em ạ, lí luận văn học là môn học khó, lại là môn học mà chúng ta nằm lại ở khoảng cách quá xa so với mặt bằng chung của các nước. Vì vậy, thầy có những yêu cầu đối với việc học của các em như sau:

  1. Học gì? 
  • Các em sẽ được ưu tiên đến với khung các lí thuyết và khái niệm phê bình văn học để góp phần suy nghĩ về các câu hỏi cơ bản: Văn học là gì? Văn học để làm gì? Viết/ sáng tác là làm gì? Đọc/ tiếp nhận là làm gì?..
  • Các em sẽ được rèn luyện để tư duy, lập luận, phân tích về một vấn đề, khái niệm, hiện tượng…. văn học cụ thể thông qua trao đổi, tranh luận, thuyết trình.
  1. Đọc gì?
  • Các em sẽ được giới thiệu danh sách tài liệu tham khảo, và được hướng dẫn đọc một phần, đoạn tài liệu ấy trên lớp. Nhiệm vụ của các em là ĐỌC, GIẢI THÍCH, CHO VÍ DỤ, PHẢN BIỆN thông qua các trao đổi tranh luận trên lớp.
  • Các em cần phân biệt các loại tài liệu: tài liệu kinh điển (là các công trình khởi nguyên hoặc tổng kết của các lí thuyết gia chủ chốt), tài liệu diễn giải (các công trình diễn giải, tổng thuật, dẫn nhập, giới thiệu của các nhà nghiên cứu), tài liệu vận dụng (các công trình nghiên cứu ứng dụng, phân tích trường hợp), tài liệu tra cứu (các từ điển chuyên ngành, từ điển tác giả, từ điển thuật ngữ, bách khoa thư…).
  • Nhiệm vụ chủ yếu của các em là đọc, diễn giải, trao đổi các tài liệu kinh điển. Đọc một cách chăm chỉ, kĩ lưỡng, cho ví dụ cho từng luận điểm hoặc khái niệm. Hiểu khái niệm nào đó là hiểu các trường hợp ngoại diên để lĩnh hội nội hàm của nó. Các lập luận được triển khai theo từng nấc, chặt chẽ, kĩ lưỡng.
  • Các em cần hết sức tránh các liên tưởng lan man, hoài nghi những khái quát mơ hồ và không luận cứ (“văn học là nhân học”: “văn học” ở đây là gì”, “nhân học” ở đây là gì? Nhân là gì, trong quan niệm nào, tại sao lại có quan niệm ấy? Tại sao lại “là”?… ). Giữ khoảng cách với những diễn ngôn hoành tráng, đứng xa những uy quyền được tô vẽ, dè dặt với những diễn ngôn tung hô, cẩn thận với những câu văn giàu chất văn chất thơ nghe du dương thẩm mỹ.
  1. Nghiên cứu?
  • Nhìn chung ở những năm đầu bậc đại học các em chưa đủ năng lực và kiến thức để bắt tay vào nghiên cứu, trừ một số trường hợp cá biệt, hết sức cá biệt. Vì sao như vậy? Vì muốn nghiên cứu các em phải có một nền kiến thức đương đại, điều này những năm đầu bậc đại học ở Việt Nam hầu như bất khả. Muốn nghiên cứu các em cũng cần phải có kĩ năng tư duy, khả năng phân tích, khái quát vấn đề, là điều mà các em còn cần phải rèn luyện lâu dài, vì các cấp học trước hầu như chưa dạy các em điều này.
  • Tuy nhiên, hết sức cá biệt, có thể có một trường hợp nào đó, trong điều kiện được trao đổi và được hướng dẫn từ một người thầy nào đó thường xuyên nghiên cứu chuyên ngành. Trong trường hợp của thầy, chuyên ngành của thầy là nghiên cứu tiếp nhận văn học, vì vậy thầy chỉ hướng dẫn nghiên cứu tiếp nhận văn học, mặc dù có thể góp ý cho các em các vấn đề khác.
  • Các em hãy nuôi những mơ mộng tri thức, nhưng phải chăm chỉ, chặt chẽ, cụ thể là phải không ngừng ĐỌC, GIẢI THÍCH, LẬP LUẬN. Tri thức không đến từ sự trao truyền, mà đến từ những lao động trí não cần cù và gian khổ.

Chúc các em có nghị lực để học tốt, có niềm vui với tri thức và có thành quả xứng đáng!

Read Full Post »