Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for Tháng Tám, 2012

LTS:

Sư huynh nói rằng “phải dịch kinh điển con người mới lớn”, nay dại dột xông vào, quả là kinh hoàng! Qúa khó. Cảm giác chung là… không hiểu! Nhiều khi có một câu mà phải vật vã đến mấy ngày.

MỸ HỌC VÀ THÔNG DIỄN HỌC – HANS-GEORG GADAMER

 

Hoàng Phong Tuấn dịch

Nếu ta xác định nhiệm vụ của thông diễn học là việc bắc nhịp cầu cái khoảng cách cá nhân hay khoảng cách lịch sử giữa tinh thần và tinh thần, thì kinh nghiệm nghệ thuật có vẻ như bị gạt ra bên ngoài phạm vi của nó. Tuy nhiên, trong toàn bộ những gì ta gặp gỡ nơi tự nhiên và lịch sử, tác phẩm nghệ thuật nói với ta một cách trực tiếp nhất và biểu lộ một sự gần gũi cảm thông đầy bí ẩn với toàn thể tồn tại của ta – như thể [giữa ta với nó] hoàn toàn không còn khoảng cách nào, và mọi sự gặp gỡ với tác phẩm nghệ thuật đều có nghĩa là sự gặp gỡ với chính ta. Trong vấn đề này, ta có thể nêu ra [trường hợp] Hegel. Ông đã xem nghệ thuật như một hình thái của tinh thần tuyệt đối, nghĩa là, ông nhìn thấy trong nghệ thuật một hình thức tự nhận thức của tinh thần, không có sự xa lạ và bất biến, không có sự ngẫu nhiên của hiện thực/ thực hiệu (Wirklichen), không có sự bất khả nhận thức về cái được mang lại. Trong thực tế, giữa tác phẩm và công chúng cùng thời của nó tồn tại một tính đương thời tuyệt đối (absolute Gleichzeitigkeit), vốn dĩ bất biến không thay đổi, bất chấp mọi sự tiến triển của ý thức lịch sử. Tính hiện thực/ thực hiệu của tác phẩm nghệ thuật và giá trị hiệu lực của nó không thể bị hạn định vào chân trời lịch sử nguyên thủy, nơi đó công chúng thực sự tồn tại đương thời với người sáng tác các tác phẩm. Tác phẩm nghệ thuật dường như đáng lý ra [phải] tùy thuộc vào kinh nghiệm nghệ thuật, nơi đó nó luôn có được cái hiện tại (Gegenwart) của riêng mình, [vì tác phẩm nghệ thuật] chỉ bảo lưu nguồn gốc lịch sử của mình theo một cách thức rất hạn hẹp và [nó] là sự biểu tả đặc thù một chân lý vốn hoàn toàn không thể lược quy về cái [nội dung] mà người sáng tạo giấu mặt của một tác phẩm thực sự suy tư. Liệu ta có thể gọi đó là sáng tạo vô thức của thiên tài hay có thể xem đó là tính vô tận khái niệm (begriffliche Unausschöpfbarkeit) của mỗi biểu hiện nghệ thuật từ quan điểm của công chúng – dù thế nào thì ý thức thẩm mỹ [cũng] có thể đòi hỏi tác phẩm nghệ thuật tự truyền thông [chính mình].

(còn tiếp)

tạm dịch từ Hans-Georg Gadamer, 1993, “Ästhetik und Hermeneutik”,

Gesammelte Werke, band 8, Mohr Tübingen

Read Full Post »