Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for Tháng Bảy, 2011

CUỘC ĐỜI VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HANS ROBERT JAUSS [1]:

 

–                     Hans Robert Jauss sinh ngày 12/ 12/ 1921 tại Göppingen, Württemberg nước Đức, và mất ngày 1/3/ 1997 tại Konstanz, tại Đức. Ông lớn lên trong một gia đình có truyền thống dạy học và mộ đạo, học trung học tại Esslingen và Geislingen từ năm 1932 đến năm 1939. Ông đăng lính trong chiến tranh thế giới thứ II, nhưng sau đó nhanh chóng bị cuốn hút vào các khóa nghiên cứu về ngữ văn học, triết học và lịch sử Romance và ngành học về lịch sử và văn hóa Đức tại đại học Heidelberg. Trong thời gian này, ông đã chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi hai người thầy lừng danh: Heidegger và Gadamer.

–                     Từ năm 1952 đến 1954, ông quan tâm đến các vấn đề về quá khứ và hiện tại, thời gian và ký ức trong văn học. Luận án tiến sĩ của ông được Gerhard Hess hướng dẫn có nhan đề là “Zeit und Erinnerung in Marcel Prousts «À la recherche du temps perdu: Ein Beitrag zur theorie des Romans”.  

–                     Năm 1957 ông nhậm chức giáo sư ngữ văn học Roman ở Heidelberg với bài giảng nhan đề: Untersuchungen zur mittelalterlichen Tierdichtung (Các nghiên cứu về truyện kể loài vật thời trung cổ).

–                     Từ năm 1959 đến năm 1962 cùng với Erich Köhler, Jauss chủ biên tuyển tập văn bản văn học trung cổ với nhan đề: Grundriß der romanischen Literaturen des Mittelalters (Phác thảo văn học Romance thời trung cổ). Việc tham gia vào hoạt động này có ảnh hưởng quyết định đến định hướng lý thuyết của Jauss. Cùng với khoảng 70 nhà ngữ văn học trung cổ quốc tế khác, nhóm thực hiện một dự án lớn là nhằm phục sinh lại lĩnh vực nghiên cứu trung cổ. Nhưng chính những bất đồng nảy sinh về mặt phương pháp luận đã làm cho dự án này gặp nhiều khó khăn; mặt khác, cũng chính từ đây, như chúng tôi sẽ trình bày rõ sau, Jauss đã định hình cách tiếp cận riêng của mình về văn học trung cổ, tạo tiền đề cho những nghiên cứu xa hơn trong các lĩnh vực lịch sử văn học, mỹ học tiếp nhận và thông diễn học về sau.

–                     Năm 1963, Jauss là thành viên chính trong nhóm “Poetik und Hermeneutik” (Thi học và thông diễn học). Trong đó có những người sau này sẽ tác động lớn đến ông là Wolfgang Iser từ Würzburg, Hans Blumenberg và Clemens Heselhaus từ Gießen. Nhóm này cho xuất bản được 13 số tập san định kỳ có tên là Poetik und Hermeneutik.

–                     Năm 1966, Jauss được người thầy cũ là Gerhard Hess mời vào nhóm tái thiết lại đại học Konstanz. Tuân theo mô hình và nguyên tắc của Humbold, đại học Konstanz tái thiết thành một bộ phận trong hệ thống đại học Đức với tinh thần tự trị trong nghiên cứu và giảng dạy. Tại đây, Jauss được giao nhiệm vụ tái thiết lại hoạt động nghiên cứu trong lĩnh vực nghiên cứu văn học. Tham gia cùng với ông là năm giáo sư từ năm lĩnh vực nghiên cứu có ngôn ngữ khác nhau hình thành một nhóm nghiên cứu nổi tiếng về sau với tên gọi “trường phái Konstanz” (Der Konstanz schule): Wolfgang Iser (English), Wolfgang Preisendanz (German), Manfred Fuhrmann (Latin), Hans Robert Jauss (Romance), và Jurij Striedter (Slavic). Đây là một bước ngoặt mới trong sự nghiệp và hành trình lý thuyết của Jauss. Tại đây, Jauss đã trình bày bài giảng nhậm chức nổi tiếng mà về sau trở thành cương lĩnh cho trường phái Konstanz: “Was heißt und zu welchem Ende studiert man Literaturgeschichte?” (Học lịch sử văn học là gì và ta học nó nhằm mục đích gì?). Báo cáo này về sau được đổi tên và in lại: Literaturgeschichte als Provokation der Literaturwissenschaft (Lịch sử văn học như sự thách thức của  khoa học văn học).

–                     Năm 1980, Jauss là thành viên của Heidelberger Akademie der Wissenschaften (Viện hàn lâm khoa học Heidelberger).

–                     Ông về hưu năm 1987 và mất năm 1997 tại Konstanz.

–                     Trong suốt sự nghiệp nghiên cứu và giảng dạy, Jauss là giáo sư chính thức và mời giảng tại nhiều trường đại học lớn: University of Zürich (1967/68); Freie Universität Berlin (1968/69); Columbia University, New York (1973); Yale University, New Haven (1976; 1977); Sorbonne (còn gọi là Paris IV, 1978); University of Leuven (1982); University of California, Berkeley (1982); University of California (1985); Princeton University (1986); University of Wisconsin–Madison (1986).


[1] Phần trình bày này vốn có trong quyển: Ormond Rush, 1997, Reception of doctrine: An Appropriation of Hans Robert Jauss’ Reception Aesthetics and Literary Hermeneutics, Università Gregoriana, Roma. Về sau, được nhập lại trên Wiki, một từ điển bách khoa toàn thư mở. Ở đây tôi dựa trên bản gốc.

Advertisements

Read Full Post »