Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for Tháng Mười 15th, 2010

THÔNG DIỄN HỌC VÀ PHÊ BÌNH (SCHLEIERMACHER)

Có hai định nghĩa về việc hiểu. Mọi thứ đều hiểu được vì không có gì vô nghĩa. Không có gì được hiểu nếu không được phân tích.

Schleiermacher, Các ghi chú, 1809.


GIỚI THIỆU CHUNG [1]

1. Thông diễn học và phê bình là hai môn học ngữ văn học, hai lý thuyết phụ thuộc vào nhau, vì sự thực hành cái này tiền giả định nơi cái kia. Cái thứ nhất nói chung là nghệ thuật [2] hiểu cụ thể phát biểu thành văn [3] của người khác một cách chính xác. Cái thứ hai là nghệ thuật phán đoán chính xác và thiết lập tính xác thực của các văn bản và các phần của văn bản từ các bằng chứng và dữ kiện đầy đủ. Vì phê bình chỉ có thể thừa nhận giá trị hiệu lực được kết chặt với bằng chứng trong mối quan hệ của nó với các chi tiết của bản viết hay bộ phận của văn bản đang được xem xét sau khi đạt được một việc hiểu chính xác và hợp lý dữ kiện, nên thực hành phê bình tiền giả định nơi thông diễn học. Mặt khác, căn cứ vào đó, sự diễn giải [4] chỉ có thể có sự xác thực trong việc thiết lập ý nghĩa của nó khi tính xác thực của văn bản hay bộ phận của văn bản có thể được tiền giả định, vì vậy thực hành thông diễn tiền giả định nơi phê bình.

Thông diễn học được đặt định một cách hợp lý trước tiên vì nó cũng cần thiết khi phê bình tiến hành một cách hoàn toàn khó khăn, cơ bản là vì phê bình nên tiến đến sự kết thúc [chẳng hạn như một khi tính xác thực của văn bản được thiết lập], nhưng thông diễn học thì không.

2. Theo một cách tương tự khi phê bình và thông diễn học phụ thuộc vào nhau, thì cả hai cũng phụ thuộc vào nhau cùng với ngữ pháp. Fr. A. Wolf và Ast đã đặt cả ba vào với nhau với tính cách là môn học ngữ văn học, người thứ nhất xem nó như là khoa ngữ văn học bước đầu, người thứ hai xem nó như là một phần phụ trợ cho ngữ văn học. Tuy nhiên, cả hai đều quan tâm đến chúng theo một cách thức rất đặc thù, chỉ trong quan hệ với các ngôn ngữ kinh điển của cổ nhân. Mối quan hệ của ba môn học này đúng hơn là sự hợp nhất có giá trị hiệu lực vĩnh viễn, chúng còn được tương tác nội tại bằng sự xác định lẫn nhau khi ngôn ngữ còn chưa thành tử ngữ và vẫn còn thiếu một lịch sử văn học. Vì tính tương tác nội tại của chúng với nhau nên sự khởi đầu của mỗi môn học cá biệt là khó khăn hiển nhiên, mặc dù thậm chí rằng trẻ con học ba môn học này cùng nhau trong đời sống giao tiếp hằng ngày. Thông diễn học và phê bình chỉ có thể được tiến hành với sự trợ giúp của ngữ pháp và chúng dựa vào ngữ pháp. Nhưng ngữ pháp chỉ có thể được thiết lậpbằng thông diễn học và phê bình, nếu nó không muốn có sự nhầm lẫn việc sử dụng ngôn ngữ kém cỏi với việc sử dụng ngôn ngữ kinh điển, và nhầm lẫn các quy tắc ngôn ngữ chung với nét cá biệt cá nhân của ngôn ngữ. Kết luận đầy đủ của nhiệm vụ bộ ba này là có khả năng cho một cách thức gần đúng, khi chúng được kết nối với nhau, và khi nhiệm vụ được tiến hành bởi những nhà ngữ văn học mẫu mực trong suốt kỷ nguyên phát triển của ngữ văn học.

Dịch từ bản tiếng Anh: Friedrich Schleiermacher, 1998, Hermeneutics and Criticism and Other Writings, Andrew Bowie dịch từ bản tiếng Đức, Cambridge, UK.


[1] Phần này tóm tắt từ ghi chú bên lề của Schleiermacher trong sổ ghi chép của ông năm 1828 và từ các bản thảo khác nhau của các bài giảng trong nhiều năm.

[2] Chú thích của người dịch bản tiếng Anh (có lược bỏ những giải thích cho việc chọn từ tiếng Anh tương ứng): Đối với Schleiermacher, nghệ thuật là bất kỳ hoạt động nào được tiến hành dựa vào các quy tắc, mặc dù có thể không có quy tắc cho việc vận dụng các quy tắc này. Schleiermacher sử dụng chữ ‘nghệ thuật’ (Kunst) cả trong nghĩa của chữ Hi lạp ‘techne’, có nghĩa là năng lực, khả năng, và trong nghĩa liên quan đến ý niệm thẩm mỹ mới được kết nối chủ yếu với Kant, nghĩa là một cái gì không thể được hiểu như nghệ thuật đơn thuần qua các quy tắc của hình thức cụ thể của sự nối khớp. Nghĩa khác của từ này là được đặc định cho toàn bộ thông diễn học của Schleiermacher. Đây là điểm quan trọng cần lưu ý để hiểu điểm tựa của văn bản này.

[3] Chú thích của người dịch bản tiếng Anh (có lược bỏ những giải thích cho việc chọn từ tiếng Anh tương ứng): Schleiermacher thường sử dụng thuật ngữ ‘Rede’ cho cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết.

[4] Chú thích của người dịch bản tiếng Anh (có lược bỏ những giải thích cho việc chọn từ tiếng Anh tương ứng): tiếng Đức là ‘Auslegung’.

Advertisements

Read Full Post »